abg.org.ge

  

გიორგი  ცუცქირიძე: "კარგი შანსი გვაქვს დეფიციტურიდან პროფიციტურ მოდელზე გადავიდეთ"

English
საიტის რუკა | კონტაქტი
ტრენინგ კურსები
 




  





 











  

  TOP.GE

 

ვაკანსიები კომერციულ ბანკებში და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებში http://www.bankers.ge!
გიორგი ცუცქირიძე: „ქვეყნებში, რომლებიც იყენებენ დეპოზიტების დაზღვევის რეგულირებად სისტემას, საბანკო და სისტემური რისკები უფრო დაბალი იყო კრიზისის დროს“

კომერსანტი: ბატონო გიორგი, რამდენად იზიარებთ მოსაზრებას, რომ დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის დანერგვა საქართველოში მნიშვნელოვანია?

გიორგი ცუცქირიძე: საქართველოში დეპოზიტების დაზღვევის რეგულირებული სისტემის დანერგვის მიზანი არის დეპოზიტორთა ნდობის ამაღლებით დანაზოგების წახალისება დასაბანკო კრიზისის პრევენციით ფინანსური სტაბილურობის უზრუნველყოფა. ეს არ ნიშნავს, რომ აქამდე დეპოზიტების უსაფრთხოება დაცული არ იყო და სათანადო ზედამხედველობა არ ხორციელდებოდა, თუმცა ფინანსური უსაფრთოების სისტემის სრულფასოვანი და გამართული ფუნქციონირებისთვის, საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკა აუცილებლად გულისხმობს მასში დეპოზიტების დაზღვევის დამოუკიდებელი კომპონენტის არსებობას საბანკო ზედამხედველობასთან ერთად.

დეპოზიტების დაზღვევა მსოფლიოს ასზე მეტ ქვეყანაში მოქმედებს. ბოლო წლების განმავლობაში ეს მექანიზმი განსაკუთრებით პოპულარული გახდა განვითარებად ქვეყნებში. სისტემის ძირითადი მიზანი საბანკო კრიზისის შემთხვევაში პანიკის თავიდან აცილებაა. ამ გარანტიას კი ქმნის დეპოზიტების დაზღვევის ფონდში აკუმულირებული თანხა, რომელიც გროვდება დაზღვეული კომერციული ბანკების რეგულარული შენატანებით.

აღსანიშნავია, რომდეპოზიტების დაზღვევის სისტემების შემოღება პოსტკრიზისულ პერიოდებთან არის დაკავშირებული. მაგალითისათვის, 1933 წელს აშშ-სა და კანადაში დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შემოღება დიდი დეპრესიის შემდგომ პერიოდს უკავშირდება და ის სამართლიანად ითვლება აღნიშნული სისტემის დანერგვის დასაწყისად. უნდა აღინიშნოს, რომ, იმ პერიოდში, ინიციატივის მთავარ მიზანს, საბანკო სექტორი მიმართ მოსახლეობის ნდობის ამაღლება უფრო წარმოადგენდა, ვიდრე მცირე მეანაბრეების დაცვა.

ევროპულ სივრცეში დეპოზიტების დაზღვევის შემოღება ორ ეტაპად შეიძლება განვიხილოთ: პირველი ეტაპი დაიწყო გასული საუკუნის 70-იან წლებში, რაც დაემთხვა ახლო აღმოსავლეთში დაწყებულ გლობალურ კრიზისს და რომელიც ე.წ სანავთობო ომების სახელითაც არის ცნობილი. მსოფლიოს ნავთობის შოკი დაიწყო 1973 წლის 17 ოქტომბერს, როდესაც ოპეკის წევრმა არაბულმა სახელმწიფოებმა იომ ქიფურის ომის დროს განაცხადეს, რომ აღარ მიაწვდიდნენ ნავთობს იმ ქვეყნებს, რომლებიც მხარს უჭერდნენ ისრაელს ეგვიპტესთან კონფლიქტში, ანუ აშშ-სადამისმოკავშირედასავლეთევროპას. აღსანიშნავია, რომ ამ პერიოდში გლობალური ეკონომიკური კრიზისი ფასების ზრდით და ეკონომიკური სტაგნაციით მიმდინარეობდა, რასაც, საბოლოო ჯამში,ბრეტონ-ვუდსის სისტემის დაშლა და ოქროს სტანდარტის ერის დასასრული მოჰყვა.

მეორე ეტაპი დაკავშირებულია გასული საუკუნის 90-იან წლებთან, ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში დეპოზიტების დაზღვევის სისტემა, უმეტესწილად, 1990 წლებში ამოქმედდა, რაც განპირობებული იყო საბჭოთა ბლოკის დაშლით და ამ ქვეყნების ევროკავშირში გაწევრიანების ინტერესით.

გარდა ამისა, როდესაც აშშ-ში და ევროპის ქვეყნებში განხორციელდა დეპოზიტების დაზღვევის სისტემების შემოღება, ეს პროცესი დიდწილად თანხვედრი იყო ამ ქვეყნებში ფინანსური სტაბილიზაციის პროგრამებისა, და ასევე არ უნდა დაგვავიწყდეს ერთი მნიშვნელოვანი გარემოება. ამ პერიოდში ჯერ კიდევ არ იყო შემოღებული საერთაშორისო საბანკო რეგულაციები რისკების დაზღვევის თვალსაზრისით, საერთაშორისო საბანკო რეგულირების ათვლის წერტილად კი ითვლება 1988 წელი, რომელიც ბაზელი 1-ის შეთანხმების სახელითაც არის ცნობილი. 1988 წელს ბაზელის საბანკო ზედამხედველობის საერთაშორისო კომიტეტმა გამოაქვეყნა მოხსენება, რომელიც ითვალისწინებს კაპიტალის ადეკვატურობის შეფასების საერთო მეთოდის გამოყენებას რისკის მიხედვით შეწონილ აქტივებთან მიმართებაში.

კომერსატი: ექსპერტთა ნაწილი დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის ეფექტურობას ეჭვის თვალით უყურებს, რამდენად ადეკვატურია დაზღვევის ამ ფორმით შემოღება?

გიორგი ცუცქირიძე: დღეს მოქმედი სისტემებიდან ორი მოდელი გამოიყენება. დეპოზიტების დაზღვევა შეიძლება იყოს რეგულირებადი(explicity scheme, ანუ კანონის მანდატით) ან თვითრეგულირებადი(implicity scheme, ბანკებისა და საჯაროინსტიტუტების მიერ).

მთავრობის მიერ წარმოდგენილი კანონპროექტით, ჩვენ ავირჩიეთ დეპოზიტების დაზღვევის რეგულირებადი სისტემა, რომელიც მიმაჩნია, სავსებით სწორ მიდგომად, რადგან ამ ტიპის სქემები მოქმედებს მსოფლიოს უმრავლეს ქვეყანაში და გაცილებით მზარდი პოპულარობით სარგებლობს, ვიდრე თვითრეგულირებადი მოდელები. აღსანიშნავია, რომ იმ ქვეყნების რიცხვი, რომელებმაც უპირატესობა რეგულირებად სისტემას მიანიჭეს, 2003 წლის შემდეგ გაიზარდა 88 ქვეყნიდან 112 ქვეყნამდე, ამასთან, მაღალშემოსავლიანი ქვეყნების 84%-სა და ევროპული ქვეყნების აბსოლუტურ უმრავლესობაში (95%), ასევე რეგულირებადი სისტემაა დანერგილი. თვითრეგულირებად სისტემებს უპირატესობას, როგორც წესი, დაბალშემოსავლიანი ქვეყნების უმეტესობა ანიჭებს.

რაც შეეხება დაზღვევის ლიმიტებს, 2008 წლის გლობალურ კრიზისამდე ევროპის ქვეყნების უმრავლესობაში დაზღვევის ლიმიტი 20 000 ევრომდე იყო, ხოლო აშშ-ში 100 000 დოლარამდე. ბევრმა ევროპულმა ქვეყანამ, კრიზისის შემდგომ პერიოდში, გაზარდა დეპოზიტების დაზღვევის ლიმიტი 20,000-დან 100,000 ევრომდე. ევროპის ქვეყნების მსგავსად, აშშ-ის დეპოზიტების დაზღვევის ფედერალურმა კორპორაციამაც გაზარდა დეპოზიტების დაზღვევის ლიმიტი 100,000-დან 250,000 აშშდოლარამდე.

საქართველოში, შემოთავაზებული კანონპროექტის თანახმად, პირველ ეტაპზე სადაზღვევო ლიმიტი განისაზღვრება 5000 ლარით, რაც იმას ნიშნავს, რომდეპოზიტორთა დიდი უმრავლესობა მთლიანად იქნება დაზღვეული. საქართველოში დეპოზიტორების 97%-ს 5,000 ლარზე ნაკლები ოდენობის დეპოზიტები გააჩნია, ხოლო მათი წილი მთლიანი დეპოზიტების მოცულობაში შეადგენს 15%-ს. დაფარვის აღნიშნული არეალი ოპტიმალურია საქართველოში დღეს არსებული ეკონომიკურ და ფინანსური ვითარებისთვის და ძირითადად შესაბამისობაშია საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკასთანაც, რომლის თანახმად, დეპოზიტების დაზღვევის სისტემა უნდა ფარავდეს დეპოზიტების 97% და მთლიანი მოცულობის- 20%-ს. ამავდროულად, მნიშვნელოვანია, რომ წარმოდგენილი კანონპროექტი და სტრატეგია ითვალისწინებს დაზღვეული დეპოზიტების ზღვარის რეგულარული გადახედვის შესაძლებლობას საერთაშორისო პრაქტიკის, სადაზღვევო ფონდის მოცულობისა და ზოგადი ფინანსური სტაბილურობის გათვალისწინებით. აღსანიშნავია, რომ სისტემის დანერგვით ბანკებს დანახარჯები გაეზრდებათ 15 მლნ ლარით, რაც პროცენტულ მაჩვენებელში, თუ წმინდა საპროცენტო შემოსავალს შევაფარდებთ, მხოლოდ 0,8 % იქნება. ბუნებრივია, ეს არ არის ის მაჩვენებელი, რაც მნიშვნელოვან ხარჯად დააწვება სადეპოზიტო რესურსების ფასს. მაგალითისათვის 50 000 ლარამდე ანუ 20 000 დოლარამდე რომ ყოფილიყო სადაზღვევო ლიმიტი, მაშინ საპროცენტო ხარჯის ზრდის მაჩვენებელი გაცილებით მეტი 2,7% იქნებოდა. მომავალში სადაზღვევო ლიმიტის გაზრდა არ იქნება პრობლემური, დეპოზიტების დაზღვევის ლიმიტი ბევრ ქვეყანაში რამდენჯერმეც კი გაიზარდა.

ბოლო კვლევები ჩვენებს, რომ ქვეყნებში, რომლებიც იყენებენ დეპოზიტების დაზღვევის რეგულირებად სისტემას, საბანკო და სისტემური რისკები უფრო დაბალი იყო კრიზისის დროს. აქედანაც ჩანს, რომ ამ ტიპის დაზღვევის სისტემას თან ახლავს მნიშვნელოვანი სტაბილურობის ეფექტი.

კომერსანტი: გასულ წელს თიბისიბანკისადა ISET-ისკვლევითიინსტიტუტისმიერ 2016 წელს ჩატარებულმა ერთობლივმა კვლევამ „ფინანსური ცნობიერების“ შესახებ გამოავლინა საქართველოს მოსახლეობის ნეგატიური დამოკიდებულება დანაზოგების მიმართ, დამზოგველთა 38% დადო თანხა საბანკო დეპოზიტზე, მაშინ, როდესაც 47%-მა თანხა სხვაგან შეინახა.რამდენად შეცვლის დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შემოღება ამ ტენდენციას?. გიორგი ცუცქირიძე: თქვენს მიერ აღნიშნულმა კვლევამაც დაადასტურა, რომ გამოკითხულთა 60% გამოთქვამდა სურვილს, თანხა განეთავსებინა ბანკში, თუ ბანკს ექნებოდა დეპოზიტების დაზღვევის სისტემა. წმინდა ეკონომიკური ეფექტის თვალსაზრისით, დეპოზიტების რისკის შემცირება, საბოლოო ჯამში გამოიწვევს ერთის მხრივ, დეპოზიტების საპროცენტო განაკვეთის შემცირებას, ხოლო მეორეს მხრივ გაზრდის დეპოზიტების მოცულობას, რაც ძალზე მნიშვნელოვანია საკრედიტო რესურსებზე ხელმისაწვდომობის ზრდის თვალსაზრისით. შესაბამისად, მოსალოდნელია, რომ სესხებზე საპროცენტო განაკვეთებიც ასევე შემცირდება.

საერთაშორისო საბანკო პრაქტიკა და ამ მიმართულებით ჩატარებული კვლევები აჩვენებს,რომ დეპოზიტების დაზღვევის რეგულირებულმა სისტემამ შეიძლება აარიდოს ან მნიშვნელოვნად შეამციროს ბანკების გაკოტრების შემთხვევები ისეთ ქვეყნებშიც კი, რომელთაც ძლიერი ეკონომიკა და ფინანსური ინსტიტუტები აქვთ.

23.03.2017 17:15

უკან დაბრუნება | ამობეჭდვა
აგრეთვე წაიკითხეთ
გიორგი ცუცქირიძე: "ახალი სამთავრობო ინიციატივები მნიშვნელოვნად გაზრდის ხელმისაწვდომობას საკრედიტო რესურსებზე"
21.03.2018 13:05
გიორგი ცუცქირიძე: ბიზნესის მხარდამჭერი პროგრამები მნიშვნელოვანია როგორც ეკონომიკური ზრდის, ასევე დასაქმების კუთხით"
21.03.2018 13:03
გიორგი ცუცქირიძე: "ქვეყნის ეკონომიკური ზრდის ტემპი მხოლოდ საბანკო სექტორზე არ არის დამოკიდებული"
21.03.2018 13:00
გიორგი ცუცქირიძე: "კარგი შანსი გვაქვს, რომ დეფიციტურიდან პროფიციტულ მოდელზე გადავიდეთ"
23.01.2018 19:17
გიორგი ცუცქირიძე: ეკონომიკა სწრაფი ზრდის ფაზაში შედის
23.01.2018 19:15
თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმება, გლობალურად, საქართველოსთვის უსაფრთხოებასაც უზრუნველყოფს
03.01.2018 19:52
გიორგი ცუცქირიძე: "ეკონომიკური ზრდის ძირითადი არსი არის ეროვნული შემოსავლის პროგრესიული ზრდა გრძელვადიან პერსპექტივაში“
03.01.2018 10:08
გიორგი ცუცქირიძე: საქართველო ტრანზიტული შემოსავლებიდან დამატებითი ღირებულების შექმნაზე უნდა გადავიდეს
03.01.2018 10:03
გიორგი ცუცქირიძე: საქართველოს ასეთი პროგრესული ფისკალური მოდელი არასდროს ჰქონია
20.10.2017 15:14
გიორგი ცუცქირიძე: სსფ-ის ცალსახა მხარდაჭერა ეკონომიკური რეფორმის წარმატებას უკავშირდება
17.10.2017 15:52
User
Password
   
 
 

 

ეკონომიკა
 

ბანკირის სვეტი:
 



 

 
\
  
 
თბილისის ბანკთაშორისი სავალუტო ბირჟა სოფელ ავნევს კომპიუტერული ცენტრის გახსნაში დაეხმარა
24.04.2007 18:41

თბილისის ბანკთაშორისმა სავალუტო ბირჟამ ქართულ-ოსური კონფლიქტის ზონაში, ყორნისის რაიონის სოფელ ავნევს საჩუქრად ავტომანქანა და მეორადი კომპიუტერული ტექნიკა გადასცა.

ლონდონის ბირჟაზე “საქართველოს ბანკის” აქციათა ფასი 4,01%-ით შემცირდა
19.04.2007 16:36

ლონდონის საფონდო ბირჟაზე, 18 აპრილს გამართულ ”საქართველოს ბანკის” აქციებით ვაჭრობაზე, აქციათა ფასი 4,01%-ით შემცირდა და 31,08 აშშ დოლარზე დაეცა.

ლონდონის ბირჟაზე `საქართველოს ბანკის~ აქციათა ფასი 2,16%-ით გაიზარდა
17.04.2007 15:47

ლონდონის საფონდო ბირჟაზე გამართულ `საქართველოს ბანკის~ აქციებით ვაჭრობაზე, აქციათა ფასი 2,16%-ით გაიზარდა და 30,80 აშშ დოლარზე დაფიქსირდა.

”საქართველოს ბანკი'' ავტომობილის შეძენის მსურველთათვის ახალ აქციას იწყებს
11.04.2007 18:04

”საქართველოს ბანკის'' საგანგებო აქცია თბილისში არსებული სავაჭრო ცენტრ “ჯი თი სი"-ში 12 აპრილიდან 12 ივნისამდე გაიმართება.

სახალხო ბანკმა და საჯარო რეესტრის სააგენტომ ერთობლივი პროდუქტი შექმნეს
11.04.2007 14:21

სახალხო ბანკი და საჯარი რეესტრის სააგენტო მომხმარებელს ახალ მომსახურებას სთავაზობენ, რომლის ფარგლებშიც თბილისის მოსახლეობას საშუალება ეძლევა მიიღოს სახალხო ბანკის ფილიალებში ისეთი მომსახურება, როგორიც არის: საკუთარი ქონების რეგისტრაცია...

`ბანკ ტურან-ალემის~ ტელე-პრესკონფერენციაში ქართული მხარეც მიიღებს მონაწილეობას
06.04.2007 12:32

ყაზახური `ბანკი ტურან-ალემის~ (ბტა) პრესკონფერენცია ფინანსური ჯგუფის სამომავლო გეგმებზე სამშაბათს ტელე-ხიდის სახით გაიმართება. დსთ-ის რამდენიმე ქვეყანასთან ერთად ტელეხიდში ქართული მხარეც ჩაერთვება.

სს "საქართველოს ბანკი” მომხმარებელს ახალ პროდუქტს - "შეცვალე შენი სახლი ახლით" შესთავაზებს
19.03.2007 13:39

იპოთეკური სესხის ახლებური პროგრამა, რომელიც ქართულ საბანკო სივრცეში პირველად  დაინერგა, განკუთვნილია იმ მომხმარებელისთვის, რომელსაც  საყოფაცხოვრებო პირობების გასაუმჯობესებლად იპოთეკური სესხის აღებისთვის შემოსავალი არ ყოფნის.

პირველად საქართველოში “სახალხო ბანკი” მოსწავლის პლასტიკური ბარათით მომსახურების პროგრამას იწყებს
14.03.2007 18:16
2007 წლის 14 მარტს, 51-ე საჯარო სკოლაში “სახალხო ბანკმა” ახალი პროექტის პრეზენტაცია გამართა.
პროკრედიტ ბანკი ხსნის ახალ ფილიალს აჭარის რეგიონში
05.03.2007 18:16
პროკრედიტ ბანკი კვლავაც განაგრძობს თავის დინამიურ განვითარებას. 2007 წლის 5 მარტს ოფიციალურად იხსნება ბანკის კიდევ ერთი ახალი ფილიალი ქალაქ ბათუმში.
Fitch-მა ვითიბი ბანკ ჯორჯიას მიანიჭა რეიტინგი („ედრ“) „B“, პროგნოზი - „სტაბილური“
14.02.2007 16:59
Fitch Ratings – ლონდონი/მოსკოვი – 2007 წლის 14 თებერვალი. დღეს Fitch-მა “ვითიბი ბანკ ჯორჯიას” მიანიჭა რეიტინგი („ედრ“) „B”, პროგნოზი – სტაბილური, მოკლევადიანი რეიტინგი „B”, ინდივიდუალური რეიტინგი „D/E“, მხარდაჭერის რეიტინგი “4“ ედრ.
<<< <<  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  >> >>>